Xử lý khí thải nhà máy điện tử: Nguồn phát sinh và giải pháp hiệu quả

Ngành sản xuất điện tử ngày càng phát triển với nhiều công đoạn như lắp ráp linh kiện, hàn, làm sạch, xử lý bảng mạch PCB, phủ bảo vệ và sử dụng các loại hóa chất, dung môi. Mỗi công đoạn có thể phát sinh một nhóm chất ô nhiễm khác nhau. Vì vậy, xử lý khí thải nhà máy điện tử không thể áp dụng một công nghệ duy nhất cho toàn bộ nhà máy. Giải pháp phù hợp cần bắt đầu từ việc xác định nguồn phát sinh, thành phần khí thải, lưu lượng và yêu cầu xử lý của từng công đoạn để lựa chọn hệ thống thu gom và công nghệ xử lý tương ứng. Cùng NOPOTECH tìm hiểu chi tiết hơn về nội dung này dưới bài viết sau đây nhé!

Khí thải nhà máy điện tử phát sinh từ những công đoạn nào?

Đặc thù của nhà máy điện tử là khí thải thường phát sinh tại nhiều khu vực với tính chất khác nhau. Một số nguồn phổ biến gồm:

Công đoạn hàn linh kiện

Quá trình hàn có thể tạo ra khói hàn và các hạt rất nhỏ trong không khí. Nếu không được thu gom ngay tại vị trí phát sinh, khói có thể phát tán vào khu vực sản xuất.

Giải pháp xử lý khí thải nhà máy điện tử ở công đoạn này thường được ưu tiên là hút khói tại nguồn, kết hợp thiết bị lọc phù hợp với đặc tính và kích thước hạt.

Công đoạn làm sạch, tẩy rửa

Các dung môi được sử dụng để làm sạch linh kiện, bảng mạch hoặc thiết bị có thể phát sinh hơi dung môi hữu cơ (VOC).

Đây là nhóm khí cần được đánh giá riêng về thành phần, nồng độ và lưu lượng trước khi lựa chọn công nghệ xử lý.

Công đoạn sản xuất, xử lý bảng mạch PCB

Một số công đoạn xử lý PCB có thể sử dụng hóa chất và phát sinh hơi khí axit hoặc các chất ô nhiễm đặc thù.

Với nhóm khí có tính axit và có khả năng hấp thụ trong dung dịch, tháp hấp thụ có thể là một trong những phương án xử lý khí thải nhà máy điện tử được xem xét.

Công đoạn phủ bảo vệ hoặc sử dụng hóa chất

Quá trình phủ, coating hoặc sử dụng dung môi có thể phát sinh VOC. Tùy thành phần và nồng độ, hệ thống xử lý khí thải nhà máy điện tử có thể cần kết hợp thu gom với công nghệ hấp phụ hoặc các phương án xử lý VOC chuyên dụng.

Những chất ô nhiễm thường gặp trong nhà máy điện tử

Không phải nhà máy điện tử nào cũng phát sinh cùng một loại khí thải. Việc nhận diện đúng nguồn ô nhiễm là bước quan trọng trước khi thiết kế hệ thống xử lý khí thải nhà máy điện tử.

Thực tế, một nhà máy có thể đồng thời phát sinh nhiều nhóm chất ô nhiễm. Vì vậy, hệ thống xử lý khí thải nhà máy điện tử cần được thiết kế theo từng nguồn và từng dòng khí, thay vì gom toàn bộ khí thải vào một thiết bị.

Công nghệ xử lý khí thải nhà máy điện tử phổ biến

1. Hệ thống hút và thu gom tại nguồn

Đây là bước đầu tiên và có ý nghĩa quyết định đối với hiệu quả xử lý khí thải nhà máy điện tử.

Chụp hút, đường ống và quạt hút cần được bố trí để thu khí ngay tại vị trí phát sinh. Đối với khói hàn hoặc các nguồn phát sinh cục bộ, việc hút tại nguồn giúp hạn chế khí ô nhiễm lan rộng trong nhà xưởng.

Một hệ thống xử lý tốt nhưng thu gom không hiệu quả vẫn có thể khiến môi trường làm việc bị ô nhiễm.

2. Lọc bụi, lọc khói hàn

Với nguồn phát sinh bụi hoặc khói chứa các hạt rắn, có thể sử dụng các thiết bị lọc phù hợp như lọc túi vải, lọc cartridge hoặc các cấp lọc chuyên dụng tùy đặc tính dòng khí.

Việc lựa chọn thiết bị xử lý khí thải nhà máy điện tử cần căn cứ vào kích thước hạt, nồng độ bụi, nhiệt độ, lưu lượng và yêu cầu đầu ra.

3. Tháp hấp thụ xử lý hơi khí axit

Đối với dòng khí có tính axit, tháp hấp thụ là một phương án thường được xem xét.

Khí thải được tiếp xúc với dung dịch hấp thụ thông qua hệ thống phun hoặc lớp vật liệu tiếp xúc. Các chất ô nhiễm có khả năng hòa tan hoặc phản ứng với dung dịch sẽ được giữ lại trong pha lỏng.

Tuy nhiên, không nên mặc định rằng mọi trường hợp xử lý khí thải nhà máy điện tử đều phải sử dụng tháp hấp thụ. Thành phần khí, tính chất hóa học và nồng độ thực tế phải được xác định trước khi thiết kế.

4. Hấp phụ than hoạt tính xử lý VOC

Than hoạt tính có khả năng hấp phụ nhiều hợp chất hữu cơ trong dòng khí. Vì vậy, công nghệ này thường được cân nhắc đối với các dòng khí chứa VOC ở điều kiện phù hợp.

Đối với VOC có nồng độ cao, lưu lượng lớn hoặc yêu cầu xử lý đặc biệt, cần đánh giá thêm các phương án khác như cô đặc – oxy hóa hoặc tổ hợp nhiều công nghệ.

Điểm quan trọng là không nên lựa chọn than hoạt tính để xử lý khí thải nhà máy điện tử chỉ vì đây là công nghệ phổ biến. Cần xác định thành phần VOC, nồng độ, nhiệt độ, độ ẩm và tải lượng trước khi tính toán thiết bị.

Hệ thống xử lý khí thải nhà máy điện tử nên được thiết kế như thế nào?

Một hệ thống xử lý khí thải nhà máy điện tử hoàn chỉnh thường có thể gồm:

Nguồn phát sinh → Chụp hút → Đường ống → Thiết bị xử lý → Quạt hút → Ống thoát khí

Tùy đặc tính từng nguồn, thiết bị xử lý có thể là:

• Thiết bị lọc bụi;
• Lọc cartridge;
• Lọc khói hàn;
• Tháp hấp thụ;
• Tháp hấp phụ than hoạt tính;
• Thiết bị xử lý VOC;
• Hoặc hệ thống kết hợp nhiều công nghệ.

Điểm quan trọng nhất là thiết kế hệ thống xử lý khí thải nhà máy điện tử theo từng dòng khí.

Ví dụ, không nên đưa đồng thời dòng khí axit và dòng khí chứa VOC vào một thiết bị chỉ vì muốn giảm số lượng thiết bị. Việc phối hợp công nghệ phải dựa trên tính chất hóa học, khả năng phản ứng, nhiệt độ, độ ẩm và lưu lượng của từng dòng khí.

Những yếu tố cần xác định trước khi thiết kế hệ thống xử lý khí thải nhà máy điện tử

Để lựa chọn đúng công nghệ xử lý khí thải nhà máy điện tử, doanh nghiệp nên cung cấp hoặc khảo sát tối thiểu:

• Công đoạn phát sinh: Xác định chính xác khí phát sinh từ hàn, tẩy rửa, coating, PCB hay công đoạn khác.
• Thành phần ô nhiễm: Bụi, khói hàn, VOC, hơi axit hay các chất đặc thù khác.
• Lưu lượng khí: Là cơ sở để tính toán đường ống, thiết bị xử lý và quạt hút.
• Nồng độ chất ô nhiễm: Giúp đánh giá tải lượng và lựa chọn công nghệ phù hợp.
• Nhiệt độ và độ ẩm: Có thể ảnh hưởng đáng kể đến hiệu quả lọc và hấp phụ.
• Yêu cầu pháp lý: Phải xác định quy chuẩn, giấy phép môi trường và yêu cầu áp dụng đối với từng dự án.

Chi phí xử lý khí thải nhà máy điện tử bao nhiêu?

Chi phí xử lý khí thải nhà máy điện tử không có mức cố định mà phụ thuộc vào lưu lượng khí cần xử lý, thành phần và nồng độ chất ô nhiễm, công nghệ xử lý, quy mô hệ thống và yêu cầu đầu ra. Với các nhà máy điện tử, hệ thống có thể cần kết hợp nhiều công đoạn như lọc bụi, hấp phụ than hoạt tính, hấp thụ hóa chất hoặc xử lý VOCs. Vì vậy tổng chi phí sẽ thay đổi theo từng dây chuyền sản xuất.

Để dự toán chính xác, NOPOTECH sẽ cần khảo sát nguồn phát sinh và thông số khí thải thực tế trước khi lựa chọn công nghệ. Việc thiết kế đúng ngay từ đầu không chỉ giúp kiểm soát chi phí đầu tư mà còn đảm bảo hệ thống vận hành ổn định và đáp ứng yêu cầu môi trường.

Vì sao không nên sử dụng một công nghệ xử lý khí thải cho toàn bộ nhà máy điện tử?

Đây là sai lầm khá dễ gặp khi đầu tư hệ thống xử lý khí thải nhà máy điện tử.

Ví dụ:

• Bụi/khói hàn cần giải pháp lọc hạt phù hợp.
• Hơi axit cần xem xét khả năng hấp thụ và hóa chất/dung dịch xử lý.
• VOC có thể cần hấp phụ hoặc công nghệ oxy hóa tùy tải lượng.
• Nguồn phát sinh phân tán cần chú trọng thiết kế chụp hút và đường ống.

Do đó, một nhà máy điện tử có thể cần nhiều hệ thống xử lý độc lập hoặc tổ hợp công nghệ, thay vì một thiết bị xử lý duy nhất cho toàn bộ nhà máy.

NOPOTECH – Thiết kế hệ thống xử lý khí thải theo từng nguồn phát sinh

NOPOTECH cung cấp giải pháp thiết kế và thi công hệ thống xử lý khí thải công nghiệp. Trong đó phương án được xây dựng dựa trên đặc điểm sản xuất và nguồn phát sinh thực tế của từng nhà máy.

Từ khảo sát nguồn thải, xác định lưu lượng và thành phần ô nhiễm đến lựa chọn thiết bị, quạt hút, đường ống và công nghệ xử lý, mỗi hệ thống đều được chúng tôi tính toán phù hợp với điều kiện vận hành thực tế.

Đặc biệt, sở hữu đội ngũ kỹ sư chuyên môn giỏi, nhiều năm kinh nghiệm đã từng triển khai hàng trăm dự án xử lý khí thải cho mọi lĩnh vực trên toàn quốc. NOPOTECH luôn tự tin đem đến cho khách hàng giải pháp hiệu quả, tối ưu, bền bỉ và tiết kiệm chi phí nhất.

Nếu doanh nghiệp của quý khách đang có nhu cầu xử lý khí thải nhà máy điện tử hay bất cứ lĩnh vực nào khác, hãy liên hệ ngay với chúng tôi. Hotline 0982 818 711 của NOPOTECH trực 24/7 sẵn sàng hỗ trợ tư vấn, khảo sát hoàn toàn miễn phí.

sydney night